Formüller, hayranlar ve yapay zeka ile ateşlenen bir geleceğe doğru, Microsoft Excel 40. Yaşını kutluyor

Andrew Grigolyunovich, 20 yılı aşkın bir süre önce Excel kullanmaya başladığında, bir gün bu tablo programının onu Las Vegas’a ya da ESPN ekranlarına taşıyacağını asla hayal etmemişti. Letonyalı finans danışmanı, bugün “Microsoft Excel Dünya Şampiyonası” olarak bilinen şeyi kurdu; gösterişli bir Las Vegas arenasında düzenlenen, oyuncuların “hype tünelinden” sahneye çıktığı, resmi yorumcuların ve tezahürat eden taraftarların yer aldığı gerçek bir e-spor etkinliği.

Artık yıllık hale gelen bu etkinlik hakkında konuşan Excel e-spor yarışmacısı Giles Male, “Bu tam anlamıyla çılgınlık. Yani, tamamen çılgınlık” diyor. İkisi de, bu hafta 40. yaşını kutlayan sayısal tablo programı Excel’in beklenmedik derecede büyük olan hayran kitlesinin parçası. 1985’te piyasaya sürülmesinden bu yana Excel, yalnızca verileri ve karmaşayı düzenli satır ve sütunlara dönüştüren vazgeçilmez bir araç olmanın ötesine geçti; dünya çapında insanlara işlerini ve hayatlarını düzene sokma konusunda yardımcı oldu.

Dünyanın dört bir yanındaki şirketler, on yıl önce hayal bile edilemeyecek şeyleri yapmak için Excel’e ve yapay zekâ destekli yeni özelliklerine güveniyor. MetLife, Excel’deki Copilot’u GitHub Copilot ile birleştirerek orman yangınları için afet risk takibini otomatikleştirdi. Hyundai Glovis, gönderi performansı yönetimini kolaylaştırmak için Excel’i kullandı. NFL ise oyun günü analizlerinde içgörü elde etmek için Excel’deki Copilot’tan faydalanıyor.

Ve yeni duyurulan Agent Mode, yalnızca Copilot’a bir komut yazarak yüksek kaliteli, yapay zekâ tarafından oluşturulan tablolar yaratabilmenizi sağlıyor. Tüm bunların, karmaşık işleri sanki bir Excel uzmanına devredip sadece yönlendirme yaptığınız bir sisteme benzediğini söyleyebiliriz.

Hayal edebiliyorsan, Excel’de yapabilirsin

Excel’in 40 yıldır süregelen popülaritesi, muhtemelen çok farklı alanlarda kullanılabiliyor olmasından kaynaklanıyor. “İnsanların Excel’i kullanma biçimleri o kadar çeşitli ve ilginç ki — genellikle finans veya muhasebe senaryolarının çok ötesinde” diyor, tutkulu bir Excel kullanıcıları topluluğunu yöneten Cuong Pham.

Excel, uzman eğitimlerinden stand-up komedilere kadar her şeyin konusu oldu. İnsanlar onu yemek planlaması, egzersiz takibi veya fatura ödemeleri için kullandı. Zar atma, kart karıştırma ve hatta retro bir kült klasik olan Pac-Man gibi oyunları simüle etmek için bile kullananlar var. Bazıları bu ızgara tabanlı programı, kareleri renklendirerek piksel sanatı tarzında karmaşık desenler yaratmak veya yorgan (patchwork) tasarımları oluşturmak için kullandı. İngiltere Premier Ligi’ndeki bir futbol kulübü, devasa taraftar koreografilerini planlamak için stadyum düzenini Excel’de haritaladı.

“İnsanların Excel’i bir sentezleyiciye çevirip müzik yaptığını veya simülasyon oyunları geliştirdiğini gördüm. Topluluk sürekli evrim geçiriyor — kısa video eğitimlerinden tam uzunlukta kitaplara kadar birçok yeni iş modeli bu alanda ortaya çıkıyor” diyor Pham.

Excel rekabette vites artırıyor ve sahneyi çalıyor

Grigolyunovich, Excel kullanarak yapılan bir finansal modelleme yarışmasına ilk kez 2012’de katıldı. 2019’da yarışma sona erince, rekabeti sürdürmenin bir yolunu bulmak istedi. “Bilirsiniz, esas eğlence oyuncular içindir ama en başından beri bunun izleyiciler için de ilgi çekici bir hale getirilmesi gerektiğini düşündüm” diyen Grigolyunovich, Excel e-sporu fikrine inandı ve devam etti. Sporun popülaritesi arttı ve 2023’te Las Vegas’ta bir dünya şampiyonasına dönüştü; ulusal medyada haber oldu ve hatta ESPN’de yayınlandı.

Yarışmanın internet canlı yayınlarında ve kablolu TV yayınlarında yorumculuk yapan Giles Male, Excel hakkında çevrimiçi içerik üreterek hayattaki yerini bulduğunu söylüyor ve “Genel olarak Excel topluluğu harika çünkü bence hiçbir koşulda kendilerini e-spor sporcusu olarak tanımlayacaklarını düşünmeyen insanlardan oluşuyor” diyerek gülüyor. Kişisel markası The Humble MVP ile Excel hayranlığının “eğlenceli tarafını” bir adım öteye taşıyan Male, Excel hakkında kendisini konu alan birkaç karmaşık müzik videosu hazırladı; bu da eğitim işine olan ilgiyi artırmasına yardımcı oldu.

Hücrelerin dışında düşünmenin yeni yolları

Excel’e yönelik bu yaygın tutku, Coung Pham’ı Excel Creator Programını geliştirmeye ve hem Microsoft içinde hem de dışında meraklılarla iş birliği yapmaya teşvik etti. Excel’i yaratıcı biçimlerde kullanan insanların üretkenliğinden hâlâ büyülendiğini söyleyen Pham, ürünün yapay zekâ ile birlikte gelişmeye devam etmesiyle, önümüzdeki yıllarda insanların Excel ile çok daha fazlasını yapacağını öngörüyor. Programın birey ve kurumlara içgörü kazandırma ve yaratıcılığı güçlendirme potansiyelinin neredeyse sınırsız olduğunu ifade eden Pham, Excel’i “Temelde bir veri ızgarası ama onunla yapabilecekleriniz gerçekten inanılmaz. Son derece güçlü bir araç” diyerek tanımlıyor.