Vandaag is het precies één jaar geleden dat we onze European Digital Commitments hebben aangekondigd. In heel Europa groeit het momentum om de voordelen van artificiële intelligentie te benutten voor hogere productiviteit, sterkere cyberbeveiliging en concurrentiekracht, en de modernisering van publieke diensten. Tegelijkertijd richten leiders zich sterk op digitale soevereiniteit en veerkracht: de controle behouden over data en kritieke activiteiten in een periode van geopolitieke onzekerheid. Voor mij gaan deze prioriteiten hand in hand. Het afgelopen jaar hebben we betekenisvolle vooruitgang geboekt rond onze vijf European Digital Commitments. We vinden het dan ook zinvol om bij die vooruitgang stil te staan en enkele van de thema’s onder de aandacht te brengen.
Kernboodschappen
- Vertrouwen stimuleert innovatie: In een AI-gedreven wereld geven betrouwbare digitale fundamenten organisaties het vertrouwen om nieuwe capaciteiten te omarmen.
- Soevereiniteit is een pragmatisch werkmodel: het voldoen aan de verwachtingen van de EU op het gebied van privacy, veiligheid en veerkracht vereist geen isolatie van de cloud.
- Partnerschappen maken soevereiniteit werkbaar: het combineren van hyperscale-capaciteit met lokale controles, duidelijk bestuur en een sterk partnerecosysteem maakt veerkrachtige transformatie mogelijk.
Surfen op de golven van verandering: waarom vertrouwen ertoe doet
We leven in een tijdperk van ongekende technologische en geopolitieke veranderingen. In de 29 jaar dat ik bij Microsoft werk, heb ik nog nooit een technologische omwenteling gezien zoals deze. Soms voelt het, om een oud gezegde van Vladimir Lenin te gebruiken, alsof “er decennia zijn waarin niets gebeurt; en dan zijn er weken waarin decennia plaatsvinden.” Recente doorbraken zoals generatieve AI – de meest ingrijpende technologische verandering in 30 jaar – vallen samen met wereldwijde instabiliteit die we sinds de Koude Oorlog niet meer gezien hebben. Voor bedrijfs- en overheidsleiders in België en Luxemburg brengt deze dubbele transformatie enorme kansen voor digitale innovatie, maar roept ze ook nieuwe vragen op over vertrouwen en controle.
In deze veranderende wereld is vertrouwen de hoeksteen van vooruitgang geworden. Organisaties zullen krachtige nieuwe cloud- en AI-oplossingen enkel omarmen als ze erop kunnen vertrouwen dat hun waarden, data en activiteiten worden beschermd. Dat vertrouwen opbouwen betekent het waarborgen van digitale soevereiniteit – het vermogen om data te controleren en te beschermen, te voldoen aan EU- en lokale regelgeving en veerkracht te behouden – zelfs wanneer je wereldwijde technologieën inzet. Kortom: wie wil blijven innoveren, moet tegelijk het vertrouwen versterken.
Digitale soevereiniteit: een basis voor Vertrouwen
Digitale soevereiniteit draait om het in handen nemen van je digitale lot. Het verwijst naar het vermogen van een natie of organisatie om in de digitale ruimte te opereren volgens haar eigen wetten, waarden en strategische belangen. Concreet stelt het de vraag: “Wie beheert, bewaart en beschermt uw gegevens, en wie bepaalt hoe ze worden gebruikt?”. Vandaag betekent het bereiken van soevereiniteit dat meerdere dimensies van vertrouwen gelijktijdig worden aangepakt – van wettelijke naleving en datacontrole tot cyberbeveiliging, operationele veerkracht en technologische innovatie.
Voor bedrijfs- en overheidsleiders vertalen deze principes zich in concrete prioriteiten:
- Naleving van Europese regelgeving – ervoor zorgen dat data en digitale diensten voldoen aan de EU-wetgeving op het gebied van privacy, veiligheid en transparantie. Dit omvat nieuwe regels zoals de GDPR, de NIS2-richtlijn voor cyberbeveiliging, de EU AI Act en sectorale wetgeving. Niet-naleving kan leiden tot zware boetes en een ondermijning van het publieke vertrouwen.
- Datacontrole en privacy – gevoelige data op Europese bodem houden en onder Europese jurisdictie laten vallen. Leiders hebben duidelijkheid nodig over waar hun kritieke data zich bevinden, wie er toegang toe heeft en hoe deze worden gebruikt. Dat vraagt om cloudoplossingen met sterke waarborgen, zoals garanties op dataresidentie, encryptie met door klanten beheerde sleutels en wettelijke bescherming tegen ongeoorloofde toegang.
- Veiligheid en veerkracht – systemen beschermen tegen cyberdreigingen en continuïteit van de dienstverlening waarborgen. In een tijd van door staten gesponsorde cyberaanvallen en door AI versterkte dreigingen moeten organisaties inzetten op geavanceerde verdedigingsmechanismen (van AI-gedreven dreigingsdetectie tot zero-trustarchitecturen) en beschikken over robuuste rampenherstelplannen. Dit omvat het vermijden van zogenaamde ‘single points of failure’ en overmatige afhankelijkheid van één leverancier of systeem.
- Technische autonomie en innovatie – de vrijheid behouden om technologieën te kiezen en te wisselen. Lock-in risico’s moeten worden beperkt door interoperabiliteit, open standaarden en de overdraagbaarheid van toepassingen en data. Tegelijkertijd moeten bedrijven en organisaties in de publieke sector in België en Luxemburg toegang hebben tot baanbrekende innovaties – van AI tot cloudanalyse – om competitief te blijven en burgers beter te dienen. Een evenwicht tussen soevereiniteit en innovatie is essentieel: volledige isolatie kan betekenen dat je de voordelen van wereldwijde innovatie misloopt, terwijl een pragmatische aanpak kernbelangen beschermt en tegelijk gebruikmaakt van technologie van wereldklasse.
Het tot stand brengen van digitale soevereiniteit gaat daarom niet over een terugtrekking uit de cloud of het afremmen van innovatie. Het gaat erom de juiste voorwaarden te scheppen voor vertrouwen – zodat nieuwe technologieën met vertrouwen kunnen worden ingezet. Wanneer organisaties weten dat hun data veilig zijn, hun diensten veerkrachtig zijn en hun digitale partners verantwoordelijk zijn, kunnen ze sneller en zonder angst innoveren.
Digitale soevereiniteit ontwikkelt zich tot een strategische prioriteit voor Europese ondernemingen, waarbij autonomie wordt gewaarborgd en tegelijkertijd de waarde van cloud en innovatie wordt benut. Wanneer het pragmatisch wordt benaderd, wordt het een krachtige katalysator voor groei, veerkracht en competitieve differentiatie.
In de praktijk betekent dit dat soevereiniteitsuitdagingen worden behandeld als risico’s die beheerd moeten worden, niet als redenen om vooruitgang te stoppen.
Geen compromissen: soevereiniteit en innovatie gaan hand in hand
Enkele jaren geleden leefde bij sommigen de overtuiging dat het gebruik van wereldwijde clouddiensten gepaard ging met een verlies aan controle, of juist dat het nastreven van soevereiniteit betekende dat je de schaal en wendbaarheid van cloud en AI moest opgeven. Wij kijken daar anders naar. Vandaag zien we dat soevereiniteit en innovatie elkaar kunnen versterken wanneer ze op de juiste manier worden benaderd. Technologieaanbieders hebben gereageerd op de Europese vraag met oplossingen die deze afweging elimineren.
Vorig jaar lanceerden we onze European Digital Commitments, waarmee we tegemoetkomen aan de bezorgdheden van EU-regeringen en ondernemingen. In het kader van deze engagementen beloofden we om de cloudinfrastructuur in Europa tegen 2027 met 40% uit te breiden (door meer lokale datacenters en beschikbaarheidszones online te brengen), om “Europa’s digitale veerkracht te waarborgen, zelfs in tijden van geopolitieke volatiliteit” en om Europese data en privacy te verdedigen. Concreet betekende dit het openen van nieuwe cloudregio’s, waaronder de Microsoft Azure Belgium datacenterregio, die vorig jaar werd gelanceerd en voor het eerst cloudcapaciteit op Belgisch niveau mogelijk maakte, evenals de uitrol van verbeterde soevereine controles voor Europese klanten.
Een eerdere mijlpaal was de voltooiing van de EU Data Boundary (EUDB) over Microsofts clouddiensten. Dit is een engagement op architecturaal, operationeel en contractueel vlak dat garandeert dat voor EUDB-diensten de gegevens van EU-klanten uitsluitend worden opgeslagen en verwerkt binnen de EU/EFTA-landen, onder EU-wetgeving. Met andere woorden, Europese cloudklanten – waaronder die in België en Luxemburg – kunnen erop rekenen dat hun data op Europese bodem blijven, waarmee een antwoord wordt geboden op de vraag: “Waar bevinden mijn data zich en onder welke wetten?”. Belangrijk is dat deze EU Data Boundary Europa niet afschermt van de innovaties van de rest van de wereld; in plaats daarvan creëert het een duidelijke juridische en technische grens die data soeverein houdt, terwijl organisaties binnen die vertrouwde zone wel degelijk wereldwijde clouddiensten en geavanceerde AI-tools kunnen gebruiken.
We hebben ook het concept van de “Microsoft Sovereign Cloud” verder uitgebouwd. Dit is geenszins een aparte, afgesloten cloud, maar een geheel van soevereine mogelijkheden die zijn ingebouwd in reguliere cloudplatformen. De Sovereign Cloud-aanpak van Microsoft beslaat drie pijlers: de Sovereign Public Cloud: de publieke cloud van Microsoft in de 16 Europese datacenterregio’s, beheerd onder EU-wetgeving en uitsluitend EU-residentie en geavanceerde encryptiemogelijkheden biedt, de Sovereign Private Cloud: oplossingen zoals Azure Local, M365 Local en AI Foundry Local, die cloudtechnologie naar klantgecontroleerde infrastructuur brengen voor kritieke of losgekoppelde scenario’s, en een Sovereign Partner Ecosystem van lokale technologiebedrijven verspreid over heel Europa. Dit model draait om keuzevrijheid zonder compromissen: klanten laten bepalen welk niveau van controle over data, operationele processen en ondersteuning er is, terwijl ze tegelijk blijven profiteren van de volledige schaal, beveiliging en innovatiekracht van een wereldwijde cloud.
Cruciaal is dat deze soevereiniteitsfuncties bovenop de gebruikelijke voordelen van de cloud komen. Je krijgt nog steeds de hoge beschikbaarheid en wendbaarheid van een hyperscale cloud – maar dan met bijkomende garanties. Zo kunnen organisaties workloads draaien in een door Europa beheerde publieke cloud met door de klant gecontroleerde encryptiesleutels, customer lockbox-goedkeuringen voor ondersteunende toegang, en binnenkort worden alle operaties gecontroleerd door EU-gebaseerd personeel met de introductie van Data Guardian. Je kunt implementaties mixen en matchen: de publieke cloud gebruiken voor de meeste behoeften, maar overschakelen op private of zelfs volledig air-gapped cloudomgevingen voor bepaalde gevoelige workloads (bijvoorbeeld in defensie of kritieke infrastructuur) zonder compatibiliteit met hun publieke clouddiensten te verliezen.
Voor leiders is mijn boodschap duidelijk: je kunt zowel veiligheid als innovatie hebben. Moderne cloud- en AI-platformen worden ontworpen om te voldoen aan de strikte verwachtingen van Europa. Dit blijkt uit alles; van concrete technologie (zoals confidential computing die data versleuteld houdt, zelfs tijdens de verwerking), tot contractuele verplichtingen (Microsoft engageert zich ertoe om elke overheidsvordering – van welk land dan ook – juridisch aan te vechten indien die zou leiden tot het afsluiten van diensten of het overdragen van Europese clouddata, waardoor continuïteit voor EU-overheidsklanten wordt gegarandeerd).
Door deze waarborgen als standaard te hanteren, kunnen overheden en bedrijven innovatie op basis van cloudarchitecturen omarmen en toonaangevende technologie inzetten, terwijl ze de controle behouden.
De lokale economie versterken door vertrouwen en technologie
Wat betekent dit concreet voor België en Luxemburg?
België huisvest vandaag bijvoorbeeld een nieuwe Azure-datacenterregio, die niet alleen de lokale cloudcapaciteit en diensten met lage latentie versterkt, maar ook een anker vormt voor digitale soevereiniteit op Belgische bodem. Data van Belgische publieke projecten of ondernemingen die op Azure draaien, kunnen worden opgeslagen en verwerkt in de eigen Belgische cloudregio.
In Luxemburg, een land dat bekendstaat om zijn sterke gegevensbescherming en zijn financiële sector, betekent het vermogen om gevoelige workloads te beperken tot cloudomgevingen binnen de EU en klantbeheerde encryptie te gebruiken, meer vertrouwen in het adopteren van cloudinnovatie binnen overheidsdiensten en banksystemen. De geplande Azure Local Zone zal de mogelijkheden met lage latentie in Luxemburg verder uitbreiden voor workloads die nabijheid, veerkracht en strenge operationele controle vereisen.
En in beide landen werken organisaties samen met Microsoft en andere aanbieders aan initiatieven om hun medewerkers bij te scholen in AI, data science en cybersecurity – zodat het lokale talent klaar is om innovatie op een veilige manier te stimuleren.
Een belangrijke les die uit deze voorbeelden naar voren komt, is de kracht van vertrouwde partnerschappen. Digitaal betrouwbaarheid opbouwen is een gezamenlijke inspanning. Overheden, lokale industrie en technologiebedrijven moeten samenwerken om hoge standaarden te stellen en lokale capaciteiten te ontwikkelen. De aanpak van Microsoft onderstreept dit: het Sovereign Partner Ecosystem steunt op samenwerking met Europese cloud- en telecomaanbieders – waaronder Proximus NXT – om in te spelen op de nationale behoeften die verder gaan dan wat één enkel bedrijf alleen kan bereiken. Zo werkte Microsoft in Frankrijk en Duitsland samen met lokale partners (zoals Orange, Capgemini en SAP) aan nationale cloudoplossingen, die Microsofts technologie combineren met lokaal bestuur en gegevensverwerking op Europese bodem.
Vooruit navigeren
Als we naar de toekomst kijken, is één ding zeker: verandering zal plaatsvinden, of dat nu is in de vorm van nieuwe digitale doorbraken of nieuwe regelgeving. Het concurrentievoordeel voor ondernemingen en publieke instellingen in België en Luxemburg zal afhangen van hun vermogen om zich aan te passen en te innoveren, en dit hangt op zijn beurt af van vertrouwen. Door digitale soevereiniteit in onze technologische keuzes te integreren – en het als een basisvereiste te behandelen in plaats van als een barrière – stellen we onze organisaties in staat om cloud en AI op hun eigen voorwaarden te omarmen.
De weg vooruit draait om het balanceren van veerkracht en wendbaarheid. Het gaat erom te maken dat, wanneer de volgende golf van innovatie er aan komt – of het nu quantum computing, geavanceerde AI of iets is dat we nog niet hebben bedacht – ons digitale huis op orde is. We hebben raden van bestuur en CEO’s nodig die soevereiniteit en beveiliging onderdeel maken van hun innovatiestrategie: van het uitvoeren van risicobeoordelingen van cloudafhankelijkheden tot investeren in compliance en cybersecurity als hefbomen van groei in plaats van kosten. Het zich ontwikkelende digitale beleidslandschap van de EU – van GDPR tot de AI-wet – kan niet alleen worden gezien als beperkingen, maar als een kader voor digitaal vertrouwen dat, als het wordt nagekomen, deuren opent. Bedrijven die het goed doen, zijn beter gepositioneerd om datagedreven diensten uit te rollen, AI-oplossingen op te schalen en uit te breiden naar nieuwe markten, omdat zij kunnen bouwen op een betrouwbare basis.
Vertrouwen opbouwen in een veranderende wereld is geen eenvoudige opdracht, maar het is absoluut haalbaar. In België en Luxemburg hebben we de ingrediënten voor succes: innovatieve bedrijven en startups, sterke publieke digitale strategieën, onderzoeksinstellingen van wereldklasse (van imec die nano-elektronica in Vlaanderen aandrijft tot het leiderschap van de Universiteit van Luxemburg op het gebied van cybersecurity), en een samenleving die zowel privacy als innovatie hoog in het vaandel draagt. Door gebruik te maken van de nieuwe instrumenten van digitale soevereiniteit – van lokale cloudregio’s en de EU Data Boundary tot soevereine clouds en partnerschappen – kunnen we ervoor zorgen dat onze digitale toekomst zowel open als veilig is.
Uiteindelijk zet vertrouwen onzekerheid om in kansen. Wanneer mensen erop vertrouwen dat technologie voor hen werkt en niet tegen hen, zullen ze haar omarmen. Door onze kernwaarden en bezittingen in de digitale wereld te beschermen, geven we onszelf toestemming om te experimenteren, diensten te transformeren en economische groei te stimuleren met de nieuwste technologieën. Met de juiste aanpak wordt digitale soevereiniteit een springplank voor innovatie – waardoor Belgische en Luxemburgse ondernemingen en publieke instellingen een moderne, veerkrachtige digitale economie kunnen opbouwen die standhoudt in een veranderende wereld en vertrouwen heeft in haar eigen fundament van vertrouwen.
—————————————————————
Om klanten te helpen dit in de praktijk te brengen, hebben we onze eerste drie European Sovereignty and Resilience Studios geopend in München, Brussel en Amsterdam. Daar werken overheden en bedrijven zij aan zij met Microsoft‑ingenieurs, beleidsexperts en beveiligingsteams om het volledige potentieel van cloud en AI te benutten. Daarnaast zijn er plannen om bijkomende studio’s te openen in Microsofts negen andere Innovation Hubs verspreid over Europa.